Kaszrut jest główną częścią żydowskiego prawa, zajmującego się tym, jakie pokarmy możemy, a jakich nam nie wolno spożywać oraz jak należy przygotowywać i spożywać jedzenie. Kaszrut pochodzi od hebrajskiego rdzenia: Kaf-Szin Resz, oznaczającego: przystosowany, odpowiedni, lub właściwy. Jest to ten sam temat jak w szerzej znanym słowie : "koszer", które opisuje pokarmy, które spełniają te warunki. Słowa: "koszer", można również używać dla określania ( i często tak się robi ) rytualnych przedmiotów, które są wyrabiane zgodnie z prawem żydowskim i przystosowane, do rytualnego użytku.

Nie istnieje nic takiego jak  "pożywienie w koszernym stylu". Koszer nie jest stylem gotowania. Chińskie jedzenie też może być koszerne, jeżeli zostało przygotowane zgodnie z prawem żydowskim. Istnieje wiele dobrych, koszernych restauracji chińskich w Filadelfii i Nowym Jorku. Tradycyjne, aszkenazyjskie dania żydowskie, z kolei, takie jak bajgle, gefilte fisz czy zupa z kuleczek macowych, mogą nie być koszerne, jeżeli nie zostaną przygotowane zgodnie z prawem żydowskim. Kiedy restauracja nazywa się: "w koszernym stylu", zwykle oznacza to, że serwowane są w niej tradycyjne dania żydowskie, ale zwykle nigdy nie oznacza to, że jedzenie tam podawane jest koszerne.

Żywność, która nie jest koszerna, zwykle określa się mianem : "treyf" (dosłownie: "rozszarpana", pochodzi to od przykazania aby nie jadać zwierząt, które zostały rozszarpane przez inne zwierzęta).

Obecnie, wielu Żydów uważa prawa kaszrutu za prymitywne regulacje zdrowotne, które stały się przestarzałe wraz z pojawieniem się nowoczesnych metod przygotowywania pokarmów do spożycia. Bez wątpienia, przygotowywanie pokarmów zgodnie z tymi prawami, ma dobroczynny wpływ na nasze zdrowie. Na przykład prawa dotyczące uboju koszernego są tak higieniczne, że rzeźnicy i rzeźnie koszerne zostały zwolnione z wielu regulacji prawnych w Stanach Zjednoczonych (przez organizację USDA).

Względy zdrowotne nie są jednak jedynymi, Które uwzględnia się w żydowskich prawach dotyczących spożywania pokarmów. Nawet we współczesnej nauce nie znajdziemy powodu, dla którego mięso wielbłądzie, bądź królicze (obydwa treyf), miały by być mniej zdrowe niż mięso kozie, czy wołowina. Trzeba tu dodać, że przestrzeganie praw kaszrutu nie przestało mieć dobroczynnego wpływu na nasze zdrowie, tylko dlatego, że istnieją lodówki. Istnieje na przykład sporo dowodów na to, że łączne spożywanie produktów mlecznych i mięsa utrudnia trawienie i żadna, ze współczesnych metod przygotowywania pokarmów nie może zastąpić korzyści zdrowotnych wynikających z przestrzegania kaszrutu.

Krótka odpowiedź na pytanie: "dlaczego przestrzegamy tych praw" brzmi: "ponieważ tak stoi w Torze. Tora nie precyzuje żadnych powodów dla istnienia tych praw, ale dla Żyda, który przestrzega praw w niej zawartych, żaden inny powód, niż ten, że tak nakazuje Tora, nie jest konieczny. Sugeruje się, że prawa kaszrutu podlegają kategorii "chukkim", to jest : praw dla których nie ma powodu. Przestrzegając tych praw, mimo, że nie znamy ich przyczyny, okazujemy B-gu posłuszeństwo. Próbowano jednak znaleźć powody, dla którychB-g je na nas nałożył.

W swojej książce: "Być Żydem", świetnej pracy na temat tradycyjnego Judaizmu, rabin Hayim Halevy Donin sugeruje, że prawa dotyczące spożywania pokarmów zaplanowane zostały jako wezwanie do świętości. Umiejętność rozróżniania pomiędzy dobrem a złem, właściwym a niewłaściwym, czystym i nieczystym. sacrum a profanum, jest w judaizmie bardzo istotna. Narzucenie reguł co do tego co wolno, a czego nie wolno spożywać, zakorzenia ten rodzaj samokontroli. W dodatku, podnosi ono zwykłą czynność jedzenia do rangi rytuału religijnego. Żydowski stół jest często porównywany w literaturze rabinicznej do ołtarza w Świątyni.

Jak trudne jest przestrzeganie koszeru?

Ludzie, którzy nie zachowują koszeru często mówią o tym, jak bardzo trudno jest dochować praw kaszrutu. W rzeczywistości, zachowywanie koszeru nie jest trudne samo w sobie, jedyne co czyni to trudnym to fakt, że reszta świata go nie przestrzega.

Jak się przekonacie po przeczytaniu dalszej części tego tekstu, podstawowe zasady są całkiem proste. Jeżeli kupujecie mięso w koszernym sklepie mięsnym i pozostałe produkty również nabywasz pod warunkiem, że posiadają certyfikat koszerności, jedyna rzecz, o której należy pamiętać to oddzielanie produktów mlecznych od mięsnych.

Przestrzeganie koszeru staje się trudne tylko w przypadku, gdy próbujecie coś zjeść w niekoszernej restauracji, lub w domu osoby, która koszeru nie przestrzega. W takim przypadku wasza niewiedza o składnikach używanych przez gospodarza i sposobie przygotowywania pokarmów utrudnia przestrzeganie koszeru. Niektórzy komentatorzy wskazują na fakt, że może to być również część planu B-ga: utrudnianie nam kontaktów towarzyskich z tymi, którzy nie wyznają naszej religii.

Fundamentalne zasady

• Chociaż szczegóły kaszrutu są liczne, prawa, z których się wywodzą, to kilka prostych, jasno sformułowanych zasad:
• Pewnych zwierząt nie wolno spożywać wcale. Zakaz ten dotyczy mięsa, organów wewnętrznych, jaj i mleka zakazanych zwierząt.
• Ze zwierząt, które wolno spożywać, ptactwo i ssaki muszą być zabijane zgodnie z prawem żydowskim.
• Cała krew musi być odsączona lub odparowana z mięsa przed spożyciem.
• Pewnych części koszernych zwierząt nie wolno spożywać
• Mięso ptaków i ssaków nie może być spożywane łącznie z produktami mlecznymi. Ryby jaja owoce, warzywa i produkty zbożowe mogą być spożywane zarówno z mięsem jak i z produktami mlecznymi (według niektórych zapatrywań ryb nie wolno spożywać z mięsem).
• Naczynia, które miały kontakt z mięsem nie mogą być używane do produktów mlecznych i odwrotnie. Naczynia, które były używane do niekoszernych potraw, nie mogą być użyte do pokarmów koszernych. Ten zakaz dotyczy jedynie sytuacji, w której jedzenie było gorące.
• Zabrania się spożywania produktów gronowych sporządzonych przez ludzi innego wyznania niż mojżeszowe.

Zwierzęta, których spożywać nie wolno

"Ze zwierząt ziemskich", które to określenie stosuje się do wszystkich zwierząt lądowych (za wyjątkiem gryzoni stadnych), wolno spożywać każde ma odsłonięte pazury i przeżuwa pokarm (Lev. 11:3; Deut. 14:6). Każdy ssak lądowy, który nie spełnia tych warunków jest zakazany. Tora uściśla, że wielbłąd, borsuk, zając i świnia, ponieważ każde z nich nie spełnia jednego z tych dwóch warunków. Owce, bydło, kozy i zwierzyna płowa są koszerne.

Ze zwierząt wodnych można spożywać wszystkie, które posiadają płetwy i łuski (Lev. 11:9; Deut 14:9). Dlatego skorupiaki takie jak: homary, ostrygi krewetki mięczaki jadalne i kraby są zakazane. Ryby takie jak tuńczyk, karp, łosoś i śledź wolno spożywać.

Jeżeli chodzi o ptactwo, kryteria są mniej klarowne. Tora wymienia zakazane ptactwo (Lev 11: 13-19; Deut 14: 11-18), ale nie określa przyczyny, dla której nie wolno go spożywać. Wszystkie z wymienionych ptaków to ptaki drapieżne lub padlinożercy, dlatego też Rabini wywnioskowali, że było to podstawą do rozróżnienia. Inne ptactwo takie jak: kurczaki, gęsi, kaczki czy indyki jest dozwolone.

Ze skrzydlatych istot stadnych (skrzydlate owady), kilka jest wyszczególnionych jako dozwolone (Lev. 11:22) jednak Mędrcy nie są już pewni które, tak więc zakazane zostały wszystkie.

Gryzonie, płazy gady i owady są wszystkie zabronione (z wyjątkiem tych wspomnianych powyżej; Lev. 11:29-30, 42-43).
Niektórzy znawcy zalecają pośmiertne badanie płuc bydła, w celu określenia czy są one wolne od zrostów. Jeżeli tak, zwierzę poczytuje się za "glatt" (to jest "gładkie"). W pewnych przypadkach, zwierzę może być koszerne, nie będąc "glatt", jednakże ostaniemy laty coraz częstsze staje się surowe przestrzeganie "glatt koszer".

Jak wspomniano powyżej, nie wolno również spożywać produktów pochodzących od zakazanych zwierząt, takich jak ich jaja mleko, czy organy wewnętrzne. Podpuszczka, enzym utwardzający sery, jest często pozyskiwany z niekoszernych zwierząt, dlatego też ciężko jest znaleźć twardy ser, który byłby koszerny.

Ubój koszerny

Ssaki i ptactwo, które mogą być spożywane muszą być zabijane zgodnie z prawem żydowskim (Deut. 12:21) nie wolno nam spożywać zwierząt, które padły z przyczyn naturalnych (Deut. 14:21), lub które zostały zabite przez inne zwierzęta. Dodatkowo, zwierzę w momencie uboju nie może mieć żadnych chorób, bądź też skaz na organach wewnętrznych. Restrykcje te nie dotyczą ryb, tylko zwierząt stadnych i pasących się (Num. 11:22).

Rytualny ubój znany jest pod nazwą szchita, a osoba, która trudni się takim ubojem nazywana jest szochet. Oba te słowa pochodzą od hebrajskiego rdzenia Szin-Chet-Taw oznaczającego zabijać albo niszczyć.

Metoda uboju jest szybka; głębokie cięcie wzdłuż wykonane za pomocą doskonale naostrzonego ostrza bez nacięć czy jakichkolwiek nierówności. Metoda ta jest bezbolesna i powoduje utratę świadomości w przeciągu dwóch sekund. Powszechnie jest ona uznawana za najbardziej humanitarną metodę uboju.

Dodatkową zaletą szchityjest to, że zapewnia szybki i całkowity odpływ krwi, co jest niezbędne w celu uczynienia mięsa koszernym.

Szochetnie jest zwykłym rzeźnikiem, musi to być człowiek pobożny, dobrze znający prawo żydowskie, szczególnie to dotyczące kaszrutu. W mniejszych, odosobnionych społecznościach rabiin i szochet był często jedną i tą samą osobą.

Odprowadzanie krwi

Tora zakazuje konsumpcji krwi (Lev. 7: 26-27, Lev. 17:10-14). Jest to jedyne z praw dotyczące spożywania pokarmu, dla którego podany jest w Torze powód: nie spożywamy krwi, ponieważ życie zwierzęcia zawiera się w krwi. Odnosi się to jedynie do krwi ssaków i ptaków nie do krwi ryb. Dlatego też konieczne jest usunięcie całej krwi z ciał zwierząt koszernych.

W momencie uboju następuje pierwsza część procesu. Jak to zostało opisane powyżej szechita pozwala na szybki odpływ większości krwi.

Pozostała krew musi zostać usunięta poprzez odparowanie, odsączenie, bądź osolenie. Wątroba może zostać wykoszerowana jedynie metodą odparowania, ponieważ jest bardzo silnie ukrwiona i posiada wiele złożonych naczyń krwionośnych. Ten końcowy proces musi nastąpić do 72 godzin od momentu uboju i zanim mięso zostanie zamrożone lub zmielone. Większość rzeźników i wszyscy sprzedawcy mrożonego mięsa zajmują się odsączeniem i osoleniem mięsa za nas. Jednakże zawsze powinno się to sprawdzić w przypadku, kiedy kupujemy mięso w miejscu, którego dobrze nie znamy.

Nie wolno spożywać jajka, które zawiera plamkę krwi. Nie zdarza się to często, ale czasami znajduję takie plamki. Dobrze jest wbić jajko do pojemnika i sprawdzić, zanim wyleje się je na rozgrzaną patelnię (ponieważ jeżeli wyleje się zanieczyszczone krwią jajko, patelnia także stanie się niekoszerna).

Zakazane tłuszcze i nerwy

Nie wolno spożywać nerwu kulszowego i sąsiadujących z nim naczyń krwionośnych. Proces usuwania tego nerwu jest bardzo czasochłonny i nieopłacalny, więc większość amerykańskich rzeźników sprzedaje zadnie części zwierząt rzeźniom niekoszernym.

Nie wolno również spożywać określonego typu tłuszczy zwanego chelew, który otacza podstawowe organy i wątrobę. Koszerni rzeźnicy usuwają go. Współcześni naukowcy znaleźli różnice biochemiczne między tym typem tłuszczu a dozwolonym do spożycia tłuszczem otaczającym mięśnie i znajdującym się pod skórą.

Oddzielanie produktów mięsnych i mlecznych

W trzech różnych miejscach, Tora mówi nam aby "nie gotować dziecka w mleku jego matki" (Ex. 23:19; Ex. 34:26, Deut. 14:21). Tora ustna wyjaśnia, że ustęp ten zakazuje łącznego spożywania produktów mięsnych i mlecznych.Rabini rozszerzyli ten zakaz również na łączne spożywanie produktów mlecznych i drobiu. Dopuszcza się jednak łączne spożywanie ryb i produktów mlecznych i często się to zdarza. Co więcej, dopuszczalne jest również spożywanie łączne jajek i produktów mlecznych. Według niektórych zapatrywań, niedopuszczalne jest jedzenie mięsa w połączeniu z rybami. Nie jestem jednak pewien co do powodów tego zakazu.

Oddzielanie nie dotyczy tylko pożywienia, ale również naczyń garnków i patelni, w których się je przygotowuje, a także zastawy i sztućców, których używa się do jego spożywania. Nakaz dotyczy również zmywarek, misek i zlewów, w których naczynia te się myje oraz ściereczek używanych do ich osuszania. Koszerne gospodarstwo domowe powinno być wyposażone w co najmniej dwa zestawy garnków patelni i naczyń: jeden do potraw mięsnych, a drugi do mlecznych. Zobacz "Naczynia" poniżej aby dowiedzieć się szczegółów.

Powinno się odczekać znaczną ilość czasu pomiędzy spożyciem mięsa a produktów mlecznych. Zdania, jeżeli chodzi o długość tego czasu są różne, waha się ona od trzech do sześciu godzin. Powodem dla takiego postępowania jest tendencja resztek tłuszczów i mięsa do przywierania i pozostawania w jamie ustnej. Po spożyciu produktów mlecznych a przed spożyciem mięsa jednak wystarczy jedynie przepłukać jamę ustną i zjeść kawałek naturalnego ciała stałego na przykład chleba, chyba że produkt mleczny spożyty przez nas również należy do typu pożywienia, które ma tendencje do przylegania do jamy ustnej.

Słów w języku jidysz fleischig (mięsny) i milchig (mleczny) i parwe (neutralne) używa się często dla określania produktów spożywczych lub naczyń, które mieszczą się w tych trzech kategoriach.

Proszę zwrócić uwagę, że nawet najmniejsza ilość mleka lub mięsa w jakimkolwiek produkcie czyni go całkowicie mlecznym lub mięsnym według kaszrutu. Na przykład, według koszernych norm, większość margaryn jest mleczna, ponieważ dodaje się do niej odrobiny serwatki lub innych produktów mlecznych aby nadać im mleczny posmak. Tłuszcz zwierzęcy uznawany jest na potrzeby kaszrutu za mięsny. Powinno się zatem bardzo dokładnie przestudiować skład każdego produktu, nawet jeżeli posiada on certyfikat koszerności.

Naczynia

Naczynia (garnki, patelnie oraz sztućce i talerze) muszą być również koszerne. Naczynie przejmuje status koszerny (mięsny, mleczny, neutralny lub treyf , trefny) pożywienia jakie zostało w nim przyrządzone bądź na nim podane. Dlatego też jeżeli gotujemy rosół w rondelku to i rondel staje się mięsny. Jeżeli więc potem użyjemy tego rondla do podgrzania mleka, to mięsny status naczynia przenosi się na samo mleko, a mleczny status mleka na rondel czyniąc zarówno rondel jak i mleko zakazaną mieszanką.

Status koszerny może zostać przeniesiony z pożywienia na naczynie i odwrotni tylko w przypadku, gdy towarzyszy im ciepło. Dlatego też, jeżeli zdarzy się, że jecie zimne przekąski w niekoszernym gospodarstwie domowym, stan talerzy nie jest istotny. Podobnie, wolno użyć tego samego noża do pieczeni na zimno i sera, jeżeli tylko w międzyczasie się go oczyści. Nie poleca się jednak takich praktyk ponieważ wzrasta przez nie ryzyko pomyłek.

Blachy piecyków i zlewozmywaki zwykle stają się niekoszerne, ponieważ mają styczność zarówno z mięsem jak i z produktami mlecznymi w towarzystwie ciepła. Konieczne więc staje się używanie misek do zmywania naczyń (nie spłukujcie ich bezpośrednio do zlewu). Podobnie należy używać osobnych łyżek czy łopatek do umieszczania produktów na blasze piecyka.

Problemy sprawia również według kaszrutu zmywarka do naczyń. Jeżeli macie zamiar używać zmywarki w koszernym gospodarstwie domowym, musicie mieć oddzielne drabinki na naczynia różnego statusu, lub włączać zmywarkę na pusto między myciem naczyń mięsnych i mlecznych.

Powinno się również używać osobnych ściereczek i kuchennych uchwytów do garnków mięsnych i mlecznych. Zwykle pranie koszeruje takie przedmioty, więc można je po prostu prać pomiędzy użyciem ich do mlecznych i mięsnych naczyń.

Jeżeli zrobimy błąd i użyjemy tego samego naczynia do mleka i mięsa, pewne rodzaje naczyń mogą zostać wykoszerowane. Poproście rabina o pomoc, jeżeli taka sytuacja się Wam przytrafi.

Produkty gronowe

Restrykcje dotyczące produktów pochodzenia winnego wywodzą się z zakazów używania produktów bałwochwalstwa. Wino było często używane w rytuałach religii starożytnych i było zwykle przeznaczane do pogańskich praktyk religijnych już podczas procesu produkcji. Z tego powodu, spożywanie wina i innych produktów gronowych sporządzanych przez osoby innego wyznania niż mojżeszowe było zabronione (winogrona w całości, podobnie w koktajlach owocowych nie stanowią problemu).

W większej części reguła ta dotyczy wina i soku gronowego. Dotyczy ona jednak wielu owocowych napojów (czy o smaku owocowym), które są często słodzone sokiem gronowym. Można zauważyć, że w zasadzie niemożliwe jest również znalezienie koszernego proszku do pieczenia, ponieważ zawiera on winnik - produkt uboczny w procesie produkcji wina.

Certyfikat koszerności

Zadanie przestrzegania kaszrutu znacznie ułatwia rozpowszechnienie certyfikatu koszerności.

Symbole znajdujące się z prawej strony są powszechnie akceptowanymi certyfikatami kaszrutu rozpowszechnionymi na terenie całych Stanów Zjednoczonych. Przy odrobinie praktyki, łatwo jest zauważyć te znaki znajdujące się zwykle w pobliżu nazwy produktu, czasami obok jego składu. Występuje również wiele innych świadectw o różnym stopniu dokładności.

Najbardziej kontrowersyjnym certyfikatem jest K, zwykła litera K znajdująca się na opakowaniach produktów uznawanych za koszerne. Wszystkie znaki świadczące o koszerności są zastrzeżonymi znakami firmowymi i są chronione prawnie i nie wolno ich używać bez zezwolenia organizacji wydającej certyfikaty. To właśnie organizacja wydająca certyfikaty odpowiada za koszerność produktu. Jednakże litera alfabetu nie może być chroniona prawem, każdy więc producent ma prawo umieścić literę K na swoim produkcie. Na przykład firma produkująca żelatynę Jell-O umieszcza K na swoich produktach nawet jeżeli każde istniejąca o godnym poważania autorytecie organizacja ortodoksyjna twierdzi, że każde Jell-O nie jest koszerne.

Coraz częstsza dla organizacji wydającej świadectwa koszerności staje się praktyka wskazywania, czy produkt jest z rodzaju fleischig, milchig czy pareve. Jeżeli produkt jest mleczny na opakowaniu będzie zwykle litera D (od słowa dairy " mleczne" przyp. tłumacza) od słowa mleczny, obok symbolu koszerności. Jeżeli jest to produkt mięsny, to obok symbolu koszerności pojawi się litera M. Jeżeli natomiast mamy do czynienia z pożywieniem pareve - neutralnym, to na opakowaniu znajdzie się słowo (nie litera P bo to oznacza koszerny na potrzeby Pesach) Pareve (lub Parev) obok symbolu. Jeżeli objaśnienie tego rodzaju nie znajduje się na opakowaniu trzeba bardzo dokładnie przestudiować listę składników aby stwierdzić czy produkt jest mleczny, mięsny czy neutralny.