Zwieńczeniem a zarazem najistotniejszym elementem Obchodów będą zaplanowane na godz. 10:00, doświadczenia ratujących i uratowanych, którzy dadzą świadectwo tamtym faktom. Należą do nich: Pani Lucia Retman z Hajfy w Izraelu oraz s. Dawida Ryll z Polski.
Dalsza część Obchodów odbędzie się w PWSTE w Jarosławiu, gdzie o godz. 12:00 wystąpi dr Elżbieta Rączy z wykładem „Stosunki polsko-żydowskie na Podkarpaciu w okresie II wojny światowej” - AULA BIBLIOTEKI PWSTE w JAROSŁAWIU.
Kolejno o godz. 12:45 odbędzie się wernisaż wystawy „Chasydzi – powrót do korzeni” autorstwa Piotra Soboty, do obejrzenia w HOLU BIBLIOTEKI PWSTE w JAROSŁAWIU.
O własnych tragicznych, bardzo wzruszających doświadczeniach opowie uratowana z Holokaustu, Pani Lucia Retman, która na specjalne zaproszenie JM Rektora PWSTE w Jarosławiu, prof. nadzw. dra hab. Wacława Wierzbieńca przyjechała z Hajfy w Izraelu, aby dać świadectwo tamtym faktom. Nasz Honorowy Gość opowie o czasach okupacji, kiedy to wraz z rodziną ukrywała się u Zofii Pomorskiej z Lubaczowa, która za okazaną pomoc otrzymała pośmiertnie medal Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata. Przyjechała, aby podzielić się wspomnieniami własnej młodości, gdy wraz z siostrą i jej mężem zostali sami w okupowanym przez hitlerowców Lwowie, gdzie rozpoczęło się prześladowanie Żydów. Dlatego też musieli uciekać, trafiając do Lubaczowa pod dach polskiej rodziny. Schronienia udzielili im Zofia i Mikołaj Pomorscy, którzy zorganizowali dla nich polskie dokumenty, umożliwiające opuszczenie kraju. Pani Retman obrała niezwykłą strategię na przeżycie, udając się do samego serca nazizmu. Z początkiem 1942 roku pojechała do Berlina, podejmując pracę w koncernie elektrotechnicznym AEG, gdzie przetrwała do końca wojny wraz z siostrą, która dołączyła do niej w 1943 r. Moses, mąż siostry Luci Retman z uwagi na zbyt rozpoznawalny dla faszystów wygląd musiał przeczekać ten trudny okres we wsi pod Lubaczowem, ukryty przez Pomorskich, z którymi siostry utrzymywały stały kontakt, ponieważ to dzięki ich heroicznej postawie cała rodzina przeżyła mroczne czasy nazizmu i zdołała wyjechać do Palestyny. Po 65 latach Pani Lucia Retman spotkała się z wnukami Zofii i Mikołaja Pomorskich, którzy dopiero od niej dowiedzieli się o tamtych wydarzeniach, odbierając w rzeszowskim ratuszu z rąk izraelskiego ambasadora, tytuł Sprawiedliwego Wśród Narodów Świata.
Luci Retman mieszka obecnie w Hajfie przy ul. Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Z okna swojego domu widzi Park Pamięci Sprawiedliwych Wśród Narodów Świata. Dla tej starszej, drobniutkiej Pani o dziewczęcym uśmiechu to idealne miejsce do mieszkania, bo żyje właśnie dzięki Sprawiedliwym Wśród Narodów Świata.
Podczas pobytu w naszym mieście, Pani Lucia Retman jako Gość Honorowy JM Rektora, odwiedzi PWSTE w Jarosławiu, gdzie będzie uczestniczyła w spotkaniach ze studentami, dzieląc się z nimi przeżyciami własnej młodości, która przypadła na tak dramatyczne czasy.
Przy murze Jarosławskiego Opactwa głos zabierze także s. Dawida Ryll, która podczas opowieści, poruszy zagadnienia związane z rodzinną historią, dotyczącą ratowania rodziny żydowskiej (na podstawie opowieści świadka, swojej mamy - Marii Ryll), a także omówi wychowawczy aspekt podejmowania tego typu tematyki podczas organizowanych spotkań. Na zakończenie przedstawi prawdę o człowieku w kontekście bolesnej historii II wojny światowej „Zdolność do stawania w prawdzie, podstawą do pojednania narodów i społeczeństw”.
